Բան մը, որեւէ, ցանկացած, ոչ ոք: alguien, alguno, cualquiera y nadie
La generalización — «casi todos», «por regla general», «en líneas generales» — se sostiene en las palabras indefinidas: alguien, algo, cualquiera, nadie. Cada una tiene aquí su palabra con su regla. Por ejemplo: «Մէկը զանգեց (megə zankets), բայց (payts) անունը (anunə) չըսաւ» — Llamó alguien, pero no dio su nombre. Una regla del curso de armenio occidental: se trabaja con ejemplos, no se memoriza como una fórmula.
Cómo funciona
La generalización — «casi todos», «por regla general», «en líneas generales» — se sostiene en las palabras indefinidas: alguien, algo, cualquiera, nadie. Cada una tiene aquí su palabra con su regla.
Մը (mə) — «algún»; Որեւէ (voreve) — «alguno, cualquiera». Մէկը զանգեց (megə zankets) (megə zankets) — llamó alguien, տեղ մը (degh mə) — en algún sitio, բան մը (pan mə) — algo: մը (mə) va detrás de la palabra. Որեւէ (voreve) հարց (harts) ունի՞ք (unik') (voreve harts unik') — ¿tienen alguna pregunta?, եթէ (yet'e) որեւէ (voreve) խնդիր (khntir) ըլլայ (əllay) (yet'e voreve khntir əllay) — si surge algún problema. La diferencia es la de «llamó alguien» y «llamará alguien»: lo primero pasó, lo segundo aún no.
Ցանկացած (tsangatsadz) y ամէն (amen) մէկ (meg) (amen meg) — «cualquiera»; Ոմանք (vomank'), շատերը (shaderə) — «algunos» y «muchos». Ցանկացած (tsangatsadz) ժամանակ (zhamanag) (tsangatsadz zhamanag) — en cualquier momento (literalmente «el que desees»), ամէն օր (amen or) — cada día, ամէն (amen) ինչ (inch) (amen inch) — todo. Ոմանք համաձայն (hamatsayn) չեն (chen) (vomank' hamatsayn chen) — algunos no están de acuerdo, շատերը (shaderə) մնացին (shaderə mnatsin) — muchos se quedaron: son nombres hechos, y se declinan.
Y los negativos — siempre con negación en el verbo. Ոչ ոք (voch vok') չեկաւ (chegav) (voch vok' chegav) — no vino nadie, ոչինչ (vochinch) լսած (lsadz) չեմ (chem) (vochinch lsadz chem) — no he oído nada, ոչ (voch) մէկ (meg) դրամ (tram) չունիմ (chunim) (voch meg tram chunim) — no tengo ni un céntimo. La doble negación no es un error, sino regla obligatoria, como en español: «no vino nadie». Ոչ ոք (voch vok') se escribe en dos palabras, ոչինչ (vochinch) en una. Cuidado con ոչինչ (vochinch): en respuesta a una disculpa significa «no pasa nada».
Tabla
| Palabra | Significado | Ejemplo | Cuidado |
|---|---|---|---|
| մը (mə) | algún | բան մը (pan mə) — algo | detrás de la palabra |
| որեւէ (voreve) | alguno | որեւէ (voreve) հարց (harts) — alguna pregunta | en pregunta y condición |
| ցանկացած (tsangatsadz) | cualquiera | ցանկացած (tsangatsadz) ժամանակ (zhamanag) — en cualquier momento | de «ցանկալ» — desear |
| ամէն (amen) մէկը (megə) | cada uno | ամէն (amen) մէկը (megə) հերթով (hert'ov) | — |
| ամէն (amen) ինչ (inch) | todo | ամէն (amen) ինչ (inch) պատրաստ (badrasd) է | de cosas, no de personas |
| ոմանք | algunos | ոմանք համաձայն (hamatsayn) չեն (chen) | ya en plural |
| շատերը (shaderə) | muchos | շատերու կարծիքով (gardzik'ov) | se declina |
| ոչ ոք (voch vok') | nadie | ոչ ոք (voch vok') չեկաւ (chegav) | verbo con չ- |
| ոչինչ (vochinch) | nada | ոչինչ (vochinch) լսած (lsadz) չեմ (chem) | y «no pasa nada» |
| ոչ (voch) մէկ (meg) | ni uno | ոչ (voch) մէկ (meg) դրամ (tram) չունիմ (chunim) | verbo con չ- |
Con ejemplos
Cómo se asienta la regla en la cabeza
Una regla no se aprende con la explicación, sino al intentar usarla y fallar. Por eso la aplicación la trae mezclada con palabras y no como lección aparte: reaparece justo donde se te olvidó.
Preguntas frecuentes
alguien, alguno, cualquiera y nadie: ¿cómo funciona en armenio occidental?
La generalización — «casi todos», «por regla general», «en líneas generales» — se sostiene en las palabras indefinidas: alguien, algo, cualquiera, nadie. Cada una tiene aquí su palabra con su regla.
¿Cómo se ve en una frase de ejemplo en armenio occidental?
«Մէկը զանգեց (megə zankets), բայց (payts) անունը (anunə) չըսաւ» (megə zankets, payts anunə chəsav) — Llamó alguien, pero no dio su nombre. La regla se prueba mejor con frases así que memorizándola como fórmula: en la conversación aflora justamente la frase.