Español

Կը գրէի o գրեցի: dos pasados y la pregunta de «¿lo acabó?»

El español distingue «escribía» y «escribió» con dos tiempos, el imperfecto y el indefinido. Aquí la distinción es la misma — y vive en la forma del verbo. Por ejemplo: «Կը (gə) կարդայի (gartayi), երբ (yerp) յանկարծ (hangardz) լոյսը (luysə) հանգաւ» — Leía cuando de pronto se fue la luz. Una regla del curso de armenio occidental: se trabaja con ejemplos, no se memoriza como una fórmula.

Actualizado el 1 de septiembre de 2026 · Lingofly

Cómo funciona

El español distingue «escribía» y «escribió» con dos tiempos, el imperfecto y el indefinido. Aquí la distinción es la misma — y vive en la forma del verbo.

Hay dos formas de pasado. El pasado simple — գրեցի (kretsi), գացի (katsi), կարդացի (gartatsi): una acción terminada, que ocurrió y se acabó. Es nuestro indefinido. El pasado continuo — կը (gə) գրէի, կ'երթայի, կը (gə) կարդայի (gartayi) (gə gartayi): la acción se alargaba, se repetía o servía de fondo para otra. Es nuestro imperfecto. Se arma como el presente: կը (gə) se queda en su sitio y solo la terminación cambia a -էի (-ei): կը (gə) գրեմ (krem) (gə krem) — escribo, կը (gə) գրէի — escribía.

La diferencia se ve mejor cuando las dos formas van juntas: Կը (gə) կարդայի (gartayi), երբ (yerp) զանգեցիր — leía cuando llamaste. La primera se alargaba; la segunda, se incrustó. El español hace lo mismo con dos tiempos; la intuición se traslada: fondo — en կ'-էի, suceso — en pasado simple.

La tercera forma es el perfecto, գրած եմ (em) (kradz em). No habla de tiempo, sino de un resultado que está ahí ahora: Երբեք հոն չեմ եղած (yerpek' hon chem yeghadz) (yerpek' hon chem yeghadz) — nunca he estado allí; Արդէն (arten) կարդացած (gartatsadz) եմ (em) (arten gartatsadz em) — ya lo he leído. Con los adverbios արդէն (arten), դեռ (terr), երբեք (yerpek') se toma precisamente esta forma: si ves «ya», «todavía no», «nunca», pon -ած եմ (em).

Tabla

Կը (gə) գրէի o գրեցի (kretsi): dos pasados y la pregunta de «¿lo acabó?»
FormaCómo se veCuándo se tomaEn español
pasado simpleգրեցի (kretsi)una acción terminadaescribió
pasado continuoկը (gə) գրէիse alargaba, era fondoescribía
continuo + frecuenciaամէն օր (amen or) կը (gə) գրէիhábito en el pasadoescribía a menudo
perfectoգրած եմ (em)el resultado está ahíha escrito (y ahí está)
perfecto con երբեք (yerpek')երբեք (yerpek') չեմ (chem) գրածexperiencia que no hubonunca ha escrito
շարունակել (sharunagel)կը (gə) շարունակեմ (sharunagem) գրել (krel)la acción no acabósigo escribiendo

Con ejemplos

  • Կը կարդայի, երբ յանկարծ լոյսը հանգաւ
    gə gartayi, yerp hangardz loysə hankav
    Leía cuando de pronto se fue la luz
  • Ամէն ամառ գիւղ կ'երթայինք
    amen amarr kyugh g'ert'ayink'
    Cada verano íbamos al pueblo
  • Այդ գիրքը արդէն կարդացած եմ
    ayt kirk'ə arten gartatsadz em
    Este libro ya lo he leído

Cómo se asienta la regla en la cabeza

Una regla no se aprende con la explicación, sino al intentar usarla y fallar. Por eso la aplicación la trae mezclada con palabras y no como lección aparte: reaparece justo donde se te olvidó.

Preguntas frecuentes

¿Los dos pasados: diferencia?

La diferencia se ve mejor cuando las dos formas van juntas: Կը (gə) կարդայի (gartayi), երբ (yerp) զանգեցիր — leía cuando llamaste. La primera se alargaba; la segunda, se incrustó. El español hace lo mismo con dos tiempos; la intuición se traslada: fondo — en կ'-էի, suceso — en pasado simple.

¿Imperfecto o indefinido?

El español distingue «escribía» y «escribió» con dos tiempos, el imperfecto y el indefinido. Aquí la distinción es la misma — y vive en la forma del verbo.

¿Cómo se dice escriba y escribí?

Hay dos formas de pasado. El pasado simple — գրեցի (kretsi), գացի (katsi), կարդացի (gartatsi): una acción terminada, que ocurrió y se acabó. Es nuestro indefinido. El pasado continuo — կը (gə) գրէի, կ'երթայի, կը (gə) կարդայի (gartayi): la acción se alargaba, se repetía o servía de fondo para otra. Es nuestro imperfecto. Se arma como el presente…

¿Գրեցի (kretsi) o կը (gə) գրէի cuál es correcto?

Hay dos formas de pasado. El pasado simple — գրեցի (kretsi), գացի (katsi), կարդացի (gartatsi): una acción terminada, que ocurrió y se acabó. Es nuestro indefinido. El pasado continuo — կը (gə) գրէի, կ'երթայի, կը (gə) կարդայի (gartayi): la acción se alargaba, se repetía o servía de fondo para otra. Es nuestro imperfecto. Se arma como el presente…

¿El participio -ած եմ (em) cuándo se usa?

La tercera forma es el perfecto, գրած եմ (em). No habla de tiempo, sino de un resultado que está ahí ahora: Երբեք հոն չեմ եղած (yerpek' hon chem yeghadz) — nunca he estado allí; Արդէն (arten) կարդացած (gartatsadz) եմ (em) — ya lo he leído. Con los adverbios արդէն (arten), դեռ (terr), երբեք (yerpek') se toma precisamente esta forma: si ves «ya», «todavía no», «nunca», pon -ած եմ (em).

¿Cómo se dice ya he leído?

La tercera forma es el perfecto, գրած եմ (em). No habla de tiempo, sino de un resultado que está ahí ahora: Երբեք հոն չեմ եղած (yerpek' hon chem yeghadz) — nunca he estado allí; Արդէն (arten) կարդացած (gartatsadz) եմ (em) — ya lo he leído. Con los adverbios արդէն (arten), դեռ (terr), երբեք (yerpek') se toma precisamente esta forma: si ves «ya», «todavía no», «nunca», pon -ած եմ (em).

¿Cómo se ve en una frase de ejemplo en armenio occidental?

«Կը (gə) կարդայի (gartayi), երբ (yerp) յանկարծ (hangardz) լոյսը (luysə) հանգաւ» (gə gartayi, yerp hangardz loysə hankav) — Leía cuando de pronto se fue la luz. La regla se prueba mejor con frases así que memorizándola como fórmula: en la conversación aflora justamente la frase.

Seguir

Abrir el materialAbrir el material