Lingoflyუნდა, შეიძლება, მინდა: deber, poder, querer — y qué le hacen al verbo
Tres palabras que hacen falta en cualquier formulario: უნდა (unda) (hay que), შეიძლება (sheidsleba) (se puede), შემიძლია (shemidslia) (puedo). Parecen sencillas y cada una pide algo distinto detrás. Por ejemplo: «ხვალ (jval) საკონსულოში უნდა (unda) მივიდე» (mivide) — Mañana tengo que ir al consulado. Una regla del curso de georgiano: se trabaja con ejemplos, no se memoriza como una fórmula.
Cómo funciona
Tres palabras que hacen falta en cualquier formulario: უნდა (unda) (hay que), შეიძლება (sheidsleba) (se puede), შემიძლია (shemidslia) (puedo). Parecen sencillas y cada una pide algo distinto detrás.
უნდა (unda) no cambia nunca: მე (me) უნდა (unda) წავიდე (tsavide) (me unda tsavide) y მან (man) უნდა (unda) წავიდეს. Lo importante es que el verbo que sigue toma una forma especial, no el futuro normal. No «უნდა (unda) წავალ (tsaval) (unda tsaval)», sino უნდა (unda) წავიდე (tsavide) (unda tsavide).
უნდა (unda) tiene un doble. მას (mas) წასვლა (tsasvla) უნდა (unda) (mas tsasvla unda) es «quiere irse»; მან (man) უნდა (unda) წავიდეს es «debe irse». Lo decide el vecino: un nombre de acción da «quiere», un verbo da «debe».
შეიძლება (sheidsleba) es «se puede, puede que»: შეიძლება (sheidsleba) შევიდე?. შემიძლია (shemidslia) es «soy capaz»: შემიძლია (shemidslia) ვთარგმნო — puedo traducir. Se confunden fácil, y entre «¿me dejan?» y «¿sé hacerlo?» hay mucha distancia.
Tabla
| Palabra | Significado | Qué exige detrás | Ejemplo |
|---|---|---|---|
| უნდა (unda) | hay que, debo | verbo en subjuntivo | უნდა (unda) წავიდე (tsavide) — tengo que irme |
| უნდა (unda) (con nombre) | quiere | nombre verbal | წასვლა (tsasvla) უნდა (unda) — él quiere irse |
| მინდა (minda) | yo quiero | nombre o რომ (rom) + subjuntivo | დაჯავშნა (dayavshna) მინდა (minda) — quiero reservar |
| შეიძლება (sheidsleba) | se puede, puede que | subjuntivo | შეიძლება (sheidsleba) შევიდე? — ¿puedo pasar? |
| არ შეიძლება (ar sheidsleba) | no se puede | subjuntivo o nombre | აქ მოწევა არ შეიძლება (ak motseva ar sheidsleba) |
| შემიძლია (shemidslia) | puedo, soy capaz | subjuntivo | შემიძლია (shemidslia) ვთარგმნო — puedo traducir |
| აკრძალულია (akrdsalulia) | prohibido (cartel) | nombre verbal delante | გაჩერება (gachereba) აკრძალულია (akrdsalulia) |
Con ejemplos
Cómo se asienta la regla en la cabeza
Una regla no se aprende con la explicación, sino al intentar usarla y fallar. Por eso la aplicación la trae mezclada con palabras y no como lección aparte: reaparece justo donde se te olvidó.
Preguntas frecuentes
deber, poder, querer — y qué le hacen al verbo: ¿cómo funciona en georgiano?
Tres palabras que hacen falta en cualquier formulario: უნდა (unda) (hay que), შეიძლება (sheidsleba) (se puede), შემიძლია (shemidslia) (puedo). Parecen sencillas y cada una pide algo distinto detrás.
¿Cómo se ve en una frase de ejemplo en georgiano?
«ხვალ (jval) საკონსულოში უნდა (unda) მივიდე» (mivide) (jval sakonsuloshi unda mivide) — Mañana tengo que ir al consulado. La regla se prueba mejor con frases así que memorizándola como fórmula: en la conversación aflora justamente la frase.