LingoflyԿարդալ գիտեմ, կարդալը հեշտ է: el infinitivo en lugar del nombre
«Sé leer» y «leer se me da bien»: el español usa aquí un verbo y un sustantivo. Aquí basta una sola forma de infinitivo, կարդալ (gartal), y solo cambia lo que se le cuelga. Por ejemplo: «Կիթառ նուագել գիտեմ (git'arr nvakel kidem), բայց (payts) նոտաներ կարդալ (gartal) չեմ գիտեր» (chem kider) — Sé tocar la guitarra, pero no sé leer partituras. Una regla del curso de armenio occidental: se trabaja con ejemplos, no se memoriza como una fórmula.
Cómo funciona
«Sé leer» y «leer se me da bien»: el español usa aquí un verbo y un sustantivo. Aquí basta una sola forma de infinitivo, կարդալ (gartal), y solo cambia lo que se le cuelga.
La habilidad es «գիտեմ (kidem)». Կարդալ (gartal) չեմ գիտեր (chem kider) (gartal chem kider) — no sé leer, literalmente «leer no sé». «Կրնամ (grnam) կարդալ (gartal) (grnam gartal)» es otra cosa: puedo leer ahora. La posibilidad es «կրնալ (grnal)»: «չեմ (chem) կրնար (grnar) հասկնալ (hasgnal) (chem grnar hasgnal)» — no logro entender.
El éxito va impersonal, con «ստացուիլ (sdatsvil)». Ստացուեցաւ (sdatsuetsav) — salió, «չի (chi) ստացուիր» — no sale. Quién actuó no se dice, y es normal. Al lado, «ինծի (indzi) դժուար կու գայ (tzhuar gu kay) (indzi tzhuar gu kay)» — me cuesta: la persona va en la forma de «a quién».
La forma como nombre, con -ը. Խօսիլը (khosilə) դժուար (tzhvar) է (khosilə tzhuar e) — hablar es difícil, «կարդալը հեշտ (heshd) է (Gartalə heshd e)» — leer es fácil. La finalidad, con -ելու / -ալու: «սորվելու համար (hamar) (sorvelu hamar)» — para estudiar, «կարդալու ժամանակ (zhamanag) (gartalu zhamanag)» — tiempo para leer.
Tabla
| Sentido | Cómo se arma | Ejemplo |
|---|---|---|
| sé (destreza) | forma + գիտեմ (kidem) | ինքնաշարժ վարել (ink'nasharzh varel) գիտեմ (kidem) |
| puedo (ahora) | կրնամ (grnam) + forma | կրնամ (grnam) օգնել (oknel) |
| lograr | կրնամ (grnam) + forma | չեմ (chem) կրնար (grnar) հասկնալ (hasgnal) |
| salió | ստացուեցաւ (sdatsuetsav) (impersonal) | երրորդ փորձէն ստացուեցաւ (yerrort p'ortsen sdatsvetsav) |
| me cuesta | ինծի (indzi) դժուար կու գայ (tzhuar gu kay) | քերականութիւնը ինծի դժուար կու գայ (k'eraganut'yunə indzi tzhuar gu kay) |
| sujeto | forma + -ը | կարդալը հեշտ (heshd) է |
| para | forma en -ելու + համար (hamar) | սորվելու համար (hamar) |
| para qué | forma en -ալու | կարդալու ժամանակ (zhamanag) |
Con ejemplos
- git'arr nvakel kidem, payts nodaner gartal chem kiderSé tocar la guitarra, pero no sé leer partituras
- yerrort p'ortsen sdatsvetsav, hachoghetsa ink'nuruyn norokelAl tercer intento salió, logré arreglarlo yo mismo
Cómo se asienta la regla en la cabeza
Una regla no se aprende con la explicación, sino al intentar usarla y fallar. Por eso la aplicación la trae mezclada con palabras y no como lección aparte: reaparece justo donde se te olvidó.
Preguntas frecuentes
el infinitivo en lugar del nombre: ¿cómo funciona en armenio occidental?
«Sé leer» y «leer se me da bien»: el español usa aquí un verbo y un sustantivo. Aquí basta una sola forma de infinitivo, կարդալ (gartal), y solo cambia lo que se le cuelga.
¿Cómo se ve en una frase de ejemplo en armenio occidental?
«Կիթառ նուագել գիտեմ (git'arr nvakel kidem), բայց (payts) նոտաներ կարդալ (gartal) չեմ գիտեր» (chem kider) (git'arr nvakel kidem, payts nodaner gartal chem kider) — Sé tocar la guitarra, pero no sé leer partituras. La regla se prueba mejor con frases así que memorizándola como fórmula: en la conversación aflora justamente la frase.