Ինծի տուր: a quién y a quién
«Dame», «te llamaré», «dile»: aquí el pronombre responde a la pregunta a quién. Para eso cada pronombre tiene su forma: ես (yes) → ինծի (indzi), դուն (tun) → քեզի (k'ezi), ան (an) → անոր (anor), մենք (menk') → մեզի (mezi), դուք (tuk') → ձեզի (tsezi), անոնք (anonk') → անոնց (anonts). Por ejemplo: «Ինծի (indzi) ջուր տուէք, խնդրեմ» (chur duek', khntrem) — Denme agua, por favor. Una regla del curso de armenio occidental: se trabaja con ejemplos, no se memoriza como una fórmula.
Cómo funciona
«Dame», «te llamaré», «dile»: aquí el pronombre responde a la pregunta a quién. Para eso cada pronombre tiene su forma: ես (yes) → ինծի (indzi), դուն (tun) → քեզի (k'ezi), ան (an) → անոր (anor), մենք (menk') → մեզի (mezi), դուք (tuk') → ձեզի (tsezi), անոնք (anonk') → անոնց (anonts).
Ինծի (indzi) — a mí: «Ինծի (indzi) ջուր (chur) տուէք (duek) (indzi chur duek')». քեզի (k'ezi) — a ti: «Վաղը (vaghə) քեզի (k'ezi) պիտի (bidi) զանգեմ (zankem) (vaghə k'ezi bidi zankem)». Անոր (anor) — a él o a ella: no hay género, una forma para los dos.
Algunos verbos piden «a quién» donde el español usa complemento directo: զանգել (zankel) — llamar a alguien, սպասել (sbasel) — esperar a alguien. «Անոր (anor) կը (gə) սպասեմ (sbasem) (anor gə sbasem)» — lo espero, literalmente «a él espero».
Tabla
| Sujeto | A quién | Ejemplo |
|---|---|---|
| ես (yes) — yo | ինծի (indzi) | Ինծի (indzi) օգնէ (okne) — ayúdame |
| դուն (tun) — tú | քեզի (k'ezi) | Քեզի (k'ezi) կը (gə) սպասեմ (sbasem) — te espero |
| ան (an) — él, ella | անոր (anor) | Անոր (anor) ըսէ (əse) — díselo |
| մենք (menk') — nosotros | մեզի (mezi) | Մեզի (mezi) հետ (hed) եկուր (yegur) — ven con nosotros |
| դուք (tuk') — ustedes | ձեզի (tsezi) | Ձեզի (tsezi) կը (gə) սպասենք (sbasenk) — los esperamos |
| անոնք (anonk') — ellos | անոնց (anonts) | Անոնց (anonts) կը (gə) գրեմ (krem) — les escribo |
Con ejemplos
- Վաղը քեզի պիտի զանգեմvaghə k'ezi bidi zankemMañana te llamo
Cómo se asienta la regla en la cabeza
Una regla no se aprende con la explicación, sino al intentar usarla y fallar. Por eso la aplicación la trae mezclada con palabras y no como lección aparte: reaparece justo donde se te olvidó.
Preguntas frecuentes
a quién y a quién: ¿cómo funciona en armenio occidental?
«Dame», «te llamaré», «dile»: aquí el pronombre responde a la pregunta a quién. Para eso cada pronombre tiene su forma: ես (yes) → ինծի (indzi), դուն (tun) → քեզի (k'ezi), ան (an) → անոր (anor), մենք (menk') → մեզի (mezi), դուք (tuk') → ձեզի (tsezi), անոնք (anonk') → անոնց (anonts).
¿Cómo se ve en una frase de ejemplo en armenio occidental?
«Ինծի (indzi) ջուր տուէք, խնդրեմ» (chur duek', khntrem) (indzi chur duek', khntrem) — Denme agua, por favor. La regla se prueba mejor con frases así que memorizándola como fórmula: en la conversación aflora justamente la frase.